ارزيابي سوختگي ها
- كنترل موفقيتآميز سوختگيها، به توانايي ارزيابي دقيق و سريع جراحت بستگي دارد. شدت جراحت به موارد زير بستگي دارد:
- ناحيه سوخته شده بدن- سوختگي نواحي سطحي بدن(BSA)
- عمق سوختگي
- وجود يا عدم وجود صدمات تنفسي ناشي از حرارت
ارزيابي نواحي سطحي بدن (BSA)
- BSA ميتواند با قانون نهها (اعداد 9) ارزيابي شود:
- سر و گردن = 9%
- هر كدام از اندامهاي فوقاني = 9%
- قسمت جلوي تنه = 18%
- قسمت پشت تنه = 18%
- هركدام از اندامهاي تحتاني = 18%
- ناحية پرينه = 1%
به خاطر داشته باشيد كه ناحيه كف دست مصدوم تقريباً 1%، از نواحي سطحي بدن است. اين نسبتها در كودكان زير 30 كيلوگرم (حدود 12 ساله و كمتر) متفاوت است. در آنها سر، 18% از نواحي سطحي بدن و اندامهاي تحتاني هر كدام 14% را تشكيل ميدهند.
برآورد عمق سوختگي
-سوختگيها ميتواند يكي از دو حالت زير باشد:
- سوختگيهاي با ضخامت جزئي- سوختگي به اپيدرم محدود ميشود.
- سوختگيهاي با ضخامت كامل (Full – Thickness) : تخريب كامل اپيدرم
-سوختگيهاي با ضخامت جزئي (partial thickness). ميتواند از طيفي شامل قرمزي پوست و درد (مثل آفتابزدگي) تا سوختگيهاي جزئي عميق، متفاوت باشند، كه مورد اخير شامل تخريب كامل اپيدرم در نقاط مختلف است، اما عمق سوختگي به غدد عرق و فوليكولهاي مو آسيب نميزند، وجود درد، يك ويژگي در همه اين سوختگيهاست و حساسيت به خراش سوزن نيز در همه آنها باقي ميماند.
- در سوختگيهاي با ضخامت كامل، اپيدرم كاملاً از بين رفته و ناحية بافت زيرين به ميزان متغيري آسيب ديده است. تخريب انتهاي اعصاب سطحي موجب ميشود كه ناحيه سوخته نسبت به درد حساس باشد. ناحيه آسيب ديده (جاي زخم) ممكن است سفيد چركين، قهوهاي يا سياه به نظر بيايد و گاهي اوقات ظاهري تقريباً شفاف و چرم مانند پيدا ميكند كه در آن ميتوان، خون لخته شده از رگهاي خوني را مشاهده نمود.
(سوختگيهاي با ضخامت كامل در مقايسه با سوختگيهاي با ضخامت جزئي)
يك آزمايش ساده اينست كه يك مو را با پنس بيرون بكشيد، اگر مو به آساني بيرون آمد، سوختگي با ضخامت كامل است.
تشخيص آسيبهاي تنفسي
- بيشتر موارد سوختگي با جراحت همزمان دستگاه تنفسي بعلت استنشاق مواد حاصل از سوختن، وخيمتر ميشوند. اين جراحتها باعث ايجاد يك يا چند مورد از موارد زير ميشود:
- ورم قابل توجه در دستگاه تنفسي فوقاني منجر به مسدود شدن راه هوايي ميشود. دستگاه تنفسي فوقاني، حرارت را خيلي خوب رد و بدل ميكند. آسيب حرارتي به دستگاه تنفسي تحتاني، به جز در موارديكه بخار داغ استنشاق شود، بندرت ديده ميشود. مثلاً زمانيكه مخزن آب داغ و يا لولههاي اتاقهاي موتور كشتي بشكنند اين نوع آسيب روي ميدهد.
- آسيب شيميايي وارد بر دستگاههاي تنفسي فوقاني و تحتاني: بسياري از فرآوردههاي قابل اشتعال كه ممكن است براي ريهها تحريك كننده باشند، ميتوانند به جريان خون جذب شده و عوارض توكسيك بالايي را بوجود آورند.


